Gewoon speenkruid – Ranunculus ficaria

Nu (februari) zie je overal speenkruid opkomen. Vooral het groene bladerdek maar als je geluk hebt ook al de gele bloemen van de plant. Echter komen de meeste bloemen pas in maart en april tot bloei. Toen ik de naam voor het eerst hoorde kon ik de link nog niet leggen met de plant. Gaande weg heb ik geleerd dat het speenkruid zo word genoemd omdat hun knolletjes onder de grond op een speen kunnen lijken. Op foto 3 zie je hier een voorbeeld van. Je ziet de wortels en daartussen zie je de knollen zitten. De bladeren zijn hartvormig en van onder duidelijk geaderd zoals je kunt zien op foto 7. Speenkruid heeft 6 tot 12 gele kroonbladeren. Het is een mooie bodembedekker die je vaak aan de waterkant zoals de berm kunt vinden. Het is een giftige plant op de kroonbladeren na. Al smaken die niet erg lekker als ik het mag geloven. Een leuk weetje is dat hij familie is van de boterbloem!

De Aalscholver

EÊn van mijn favoriete vogels die ik onlangs pas echt heb leren kennen is de aalscholver. De aalscholver is een grote zwarte watervogel met een snavel die aan het uiteinde gekromd is. De ogen zijn turquoise en ze hebben een witte kin. Het valt me op dat ik ze zowel alleen als in groepsverband zie. Ze jagen onder water op vissen. Hun lang gevleugelde staart gebruiken ze om onder water richting te geven. Hun poten gebruiken ze om vooruit te komen onder water. Zodra ze onder water komen verschijnt hun derde ooglid, ook wel knipvlies genoemd. Hiermee kunnen ze goed onder water zien. Ze eten ongeveer 500 gram aan vis per dag.

Altijd al afgevraagd waarom aalscholvers zo nu en dan met hun vleugels gespreid staan? De meeste vogels hebben hun vleugels goed ingevet maar dat doet de aalscholver niet. Het voordeel hiermee is dat ze onder water sneller zijn. Echter het nadeel is dat ze een stuk natter worden. Ze staan hierom dan ook met gespreide vleugels om hun veren te drogen. Een aalscholver heeft dan ook langer nodig om uit het water op te vliegen. Wat ook een leuk weetje is, is dat in de winter het verendek er anders uitziet dan in de zomer. Dit is goed te zien op foto 3. In de winter zien de aalscholvers er helemaal zwarte uit. Echter richting de lente veranderd hun winterkleed naar een zomerkleed. Dan verschijnen er witte veren op de kop en de dijen. De aalscholver op foto 8 is al helemaal klaar voor de lente!

Het Markiezaatsmeer

Nadat we vorig weekend over de Oesterdam waren gereden hebben we verschillende meren gezien. EÊn daarvan trok mijn aandacht. Namelijk het Markiezaatsmeer. Nadat ik verder onderzoek had gedaan bleek het een natura 2000-gebied te zijn waardoor het mijn aandacht nog meer trok. Er zijn 162 Natura 2000-gebieden in Nederland. Deze zijn er om de biodiversiteit te beschermen en te versterken. Het gaat dan om de vogelrichtlijn en de habitatrichtlijn. Om hier meer informatie over te vinden raad ik je aan om de site natura2000.nl te bezoeken.

Op de parkeerplaats aangekomen konden we twee kanten op. Namelijk naar rechts naar de vogelhut of naar links een pad op dat weer naar verschillende andere routes leidde. We besloten links te gaan. Eerst hebben we een klein stukje de zwart-gele route gevolgd, daarna een stukje blauw-geel en daarna weer de zwart-gele route rechtsaf. Dit is allemaal zichtbaar op de routekaart tussen mijn foto’s.

Wat meteen opviel was het aanwezige geluid van ganzen. We zagen ze niet maar hoorden ze erg goed. Er vlogen ook steeds ganzen voorbij die naar de richting van het geluid vlogen. Wij besloten graag deze ganzen te willen ontmoeten. Als eerste kwamen we bij een kleine plas waar vier konijnen vrolijk aan het huppelen waren. 1 Zwarte en 3 bruine. Iets meer in de verte zagen we IJslandse paarden. We liepen langs een hek van ijzerdraad en prikkeldraad wat wel even het gevoel gaf dat we in het buitenland waren. Het was ijskoud omdat het net gevroren had.

Uiteindelijk bij de ganzen aangekomen zagen we tussen de 500 ÃĄ 800 ganzen. Het was in ieder geval niet te tellen en er kwamen steeds meer ganzen bij. Het zijn eigenlijk gewoon prachtige dieren. Ik heb twee ganzensoorten kunnen spotten en dat was de kolgans en de brandgans. Dit is wel bijzonder want de brandgans staat op de lijst van de beschermde soorten voor dit Natura 2000-gebied. De brandgans broedt niet bij Het Markiezaatsmeer maar komt hier overwinteren. Ze komen ook in het noorden van Nederland veel voor. De gans heeft een zwarte nek met witte wangen. Als ze vliegen zie je een duidelijk onderscheid tussen de zwarte nek en de witte buik.

Op het moment dat ik de ganzen aan het fotograferen was maakte ik ÊÊn van de mooiste momenten uit mijn leven mee. Plotseling vlogen alle ganzen op een twintigtal ganzen na de lucht in. Dit maakt een enorm hard fladderend geluid. Dit gebeurde zo plotseling dat ik het helaas niet vast heb kunnen leggen. De ganzen hebben een paar minuten al gakkend rond gevlogen boven ons hoofd waardoor er een deken van 500 ganzen boven ons hoofd vloog. Dit was zo mooi dat ik er even stil bij heb gestaan om alleen maar te kijken. Ik ben er nu nog steeds van onder de indruk. Wat is de natuur toch mooi. Veel mensen vinden ganzen vervelend maar ik het vind het machtig mooie beesten. Maar dat had ik al gezegd.

Het meer zelf hebben we niet heel goed kunnen ervaren maar dat gaan we de volgende keer doen. Dan zullen we de route nemen naar de vogelkijkhut.

Schakerloopolder

In Zeeland kan je de Oesterdam (N659) vinden die van Tholen naar Rilland loopt. Langs de Oesterdam vind je aan de buitenkant zeewater van de Noordzee en aan de binnenkant vind je wateren zoals Zoommeer, Binnenschelde, Schelde-Rijnkanaal en Markiezaatsmeer. Dit zijn allemaal zoetwatergebieden. Het Markiezaatsmeer is een beschermd natura 2000-gebied. Het bestaat uit een zoetwatermoeras wat plek biedt voor vele broedvogels.

Naast deze mooie wateren heb je ook de Schakerloopolder. Het is een klein gebied maar erg mooi. Dit gebied vind je aan de kant van Tholen. Er zijn veel watervogels te vinden zoals hierboven op de foto’s is te zien. Dichtbij verbleven verschillende eenden genaamd de wilde eend, slobeend en de smient. Wat verderop zag je een hele groep met wulpen. Deze stonden allemaal stokstijf stil. Ze waren helaas wat te ver weg om een goede foto van te nemen. Naast deze vogels waren er nog een paar andere watervogels zoals de scholekster en de steenloper.




Landgoed Plantloon

23-01-2022

Vandaag ben ik met mijn vriend de 5 kilometer wandeling gaan maken op het landgoed Plantloon. De reden dat dit landgoed mijn aandacht trekt is dat ik met mijn klasgenoten momenteel bezig ben met het maken van een rapport over de omgeving van Waalwijk. Hierbij heb ik vernomen dat de drie grootste onderwerpen op dit landgoed cultuurhistorie, natuur en uiteraard recreatie zijn. 

Ik was erg nieuwsgierig naar de cultuurhistorie. We hebben de auto neergezet op de kleine parkeerplaats op de Burgemeester Smeelelaan. Zodra je het landgoed binnen loopt zie je aan je rechterzijde al het Galgenwiel, een wiel dat is ontstaan in 1658 toen de Hoevenaarsdijk bezweek. Ongeveer 100 meter verder kom je ook de schietbaan tegen. Dit is een grote heuvel die gelijk in het oog springt. Deze schietbaan is in 1936 aangelegd voor de Waalwijkse burgerwacht. Dit zijn vrijwilligers die ondersteuning boden bij het handhaven de orde en rust. De baan zelf was 100 meter lang en eindigde met een kogelvanger. Echter in 1940 was de baan opgeheven door de Duitsers (De Potter, 2021). 

Een stuk verder lopen we over een brug het Galgenwiel over een heel stuk bos in. Dit is een combinatie van dennen, berken, beuken en eikenbomen. Er is veel belangstelling met name van gezinnen en hondenbezitters. Wat me wel opvalt is dat er in het begin staat honden aan de lijn maar ik denk dat ik wel voor 90% de honden los heb zien lopen. Wellicht dat in de winter de regels hiervoor anders zijn. Op een gegeven moment verschijnen de beukenlanen. De lanen zijn heel statig en gaan zo diep in de verte dat het een bijzondere indruk achterlaat. Ik vraag me af hoe het hier is in de zomer of in de herfst. 

Na een stuk te hebben gewandeld komen we aan de linkerkant een heel mooi boerderijtje tegen. Je kan zien dat hier veel geschiedenis heeft afgespeeld. Voor de boerderij staat ook nog een eeuwen oude kar die vroeger getrokken werd voor op het land. 

We vervolgen onze weg rechtdoor maar ineens zijn we de route pijlen kwijt. We zijn maar op avontuur verder gelopen maar toen we ineens een fietspad tegen kwamen waren we toch maar even gaan kijken. We bleken ver van de route te zijn afgedwaald. We zijn teruggelopen en kwamen uiteindelijk de rode pijl weer tegen. Blijkbaar had een grappenmaker de pijl rechtop van rechtdoor neergezet in plaats van linksaf. 

Weer op de juiste route valt ons op dat we verschillende spechten horen. We proberen ze te zoeken maar ze lijken te ver weg voor mijn verrekijker. Dan opeens horen we het geluid van een specht maar een stuk lager en heftiger van geluid. We gaan op het geluid af en ineens was het geluid achter ons. We zien daar een prachtige zwarte specht. We staan stil en filmen de specht. Met mijn verrekijker heb ik de specht scherper kunnen zien. Een mooi rood kapje en flinke klauwen.

Nadat de specht wegvloog vervolgden we onze weg langs een smal laantje met Amerikaanse eiken. Het valt me op dat aan de linkerkant rabatten liggen. Achter elkaar het hele laantje lang. Ik had van rabatten gehoord maar niet dat ze hier waren. Dus een leuke verrassing erbij. 

Aan het einde van het laantje zien we de lang verwachte plek waar restanten liggen van de oude turfvaart. Dit vond plaats rond de 14e eeuw. Dit is voor de eerste keer dat ik een duidelijk bordje zie waarop informatie staat over de cultuurhistorie.  Een stukje verder zie je de bekende hoeve en boerderij Plantloon. De boerderij ziet er klein maar heel mooi en ouderwets uit. Je waant je hierdoor een klein beetje terug in de tijd. 

Een stukje verderop zijn we uitgekomen aan het andere uiteinde van het Galgenwiel. Het water van het Galgenwiel is zwart en staat stil. Doordat het zo stil staat zie je de bomen aan de zijkant zeer goed gereflecteerd in het water. Dit ziet er prachtig uit en het lijkt net een onderwaterwereld. Ook loop ik langs iets kleurigs dat op de grond ligt. Eerst loop ik voorbij omdat het zo klein is. Maar het blijft in mijn hoofd dus ik loop terug. Het blijkt een mooie wants te zijn. Hij leeft helaas niet meer maar ik heb nog wel een mooie foto ervan kunnen maken. Er zijn honderden soorten wantsen in Nederland. Wantsen drinken allemaal sappen. De ene drinkt bijvoorbeeld plantensappen en de ander insectensappen. Dit doen zij met hun snuit. Dit is een meidoornkielwants. Wantsen lijken op kevers maar hebben een paar verschillen. EÊn verschil is dat zij een schild hebben boven de vleugels. 

Het is een geweldig landgoed en echt de moeite waard. Ik hoop dat Natuurmonumenten in de toekomst wel meer bordjes zal plaatsen met verhalen over de cultuurhistorie. 

De Nationale Tuinvogeltelling 2022

30-01-2022

Dit weekend is het de nationale tuinvogeltelling die al sinds 2001 wordt georganiseerd. Dit wordt georganiseerd door de Vogelbescherming en Sovon. Met deze telling houden ze bij hoe het met de tuinvogels gaat in Nederland. Jaarlijks doen er ongeveer 200.000 mensen in Nederland mee. De informatie die deze telling oplevert kan helpen bij het beschermen van de vogels. Zoals de merel. Deze stond jarenlang in de top 3 van de meest geziene tuinvogel. Echter is deze enorm afgenomen waardoor ze het dit jaar ook ” Het jaar van de merel” hebben genoemd. Met het inzetten van extra projecten rondom de merel hopen ze dat de merel populatie weer toeneemt.

Gelukkig hebben wij ook een “huis”merel. Hij komt altijd alleen of met mevrouwtje merel. Even rondneuzen tussen de zaden die ik neer heb gelegd of een lekkere worm uit de grond trekken. Onlangs heb ik de merel dit zien doen in onze tuin. Hij trekt de worm uit de grond maar de worm wurmt zich in allerlei bewegingen. Maar de merel is slim en hapt hem eerst in stukken alvorens hij hem opeet.

Elke dag kijk ik wel wat er in onze tuin rondspookt aan vogels. We hebben altijd 1 mannetjes vink en 2 vrouwtjes vinken. Maar vandaag werden we verrast met nog een mannetjes vink en een vrouwtjes vink. We hadden in totaal 5 vinken tegelijk in de tuin. Hier werd ik erg enthousiast van. Het zijn ook erg mooie vogels.

Onderstaande lijst hebben wij vandaag waargenomen:
– 1x Houtduif
– 1x Huismus
– 4x Kauw
– 2x Koolmees
– 2x Merel
– 1x Pimpelmees
– 2x Turkse tortel
– 5x Vink
– 2x Ekster

Ik ben erg benieuwd naar volgend jaar. Ik hoop dat we dan nog meer vogels zullen waarnemen in onze tuin. Met name de merel 😉

Eindejaars Plantenjacht Floron 

Toen ik in de zomermaanden de planten allemaal zag groeien en bloeien was ik erg nieuwsgierig hoe het er in de winter uit zou zien. Welke planten nog aanwezig zouden zijn, welke nog groen zouden zijn en welke zelfs misschien nog zouden bloeien. Hierom besloot ik mee te doen aan de Eindejaars Plantenjacht van Floron. Op 29 december ben ik op pad gegaan en de bedoeling is dat alles wat echt in bloei staat te noteren. Dus je kijkt dan specifiek naar bloemen of grassen die in bloei staan.

Enthousiast ben ik op pad gegaan met de verwachting hooguit 10 planten tegen te komen die in bloei staan. Ik hoorde wel dat in het zuiden van Nederland meer planten in bloei zouden staan dan in het noorden. Ook hoorde ik dat in stedelijk gebied meer kans was om bloeiende planten te zien dan buiten buiten het stedelijk gebied. De reden hiervan is dat de huizen warmte uitstralen waar planten gebruik van maken. Ik had er erg veel zin in. Voor deze winteropdracht heb ik volgens de regels een uur buiten gewandeld en ben in totaal 26 bloeiende planten tegen gekomen waarvan ik ze helaas niet allemaal wist te benoemen. Via de volgende link kan je mijn lijst met gevonden soorten vinden: https://www.verspreidingsatlas.nl/projecten/floron/plantenjacht/melding.aspx?id=24d96d71-17b5-493d-a924-916cf8de293e Hieronder een paar foto’s van de bloeiende planten.

De Nationale Tuinvogeltelling 202230-01-2022

Dit weekend is het de nationale tuinvogeltelling die al sinds 2001 wordt georganiseerd. Dit wordt georganiseerd door de Vogelbescherming en Sovon. Met deze telling houden ze bij hoe het met de tuinvogels gaat in Nederland. Jaarlijks doen er ongeveer 200.000 mensen in Nederland mee. De informatie die deze telling oplevert kan helpen bij het beschermen van de vogels. Zoals de merel. Deze stond jarenlang in de top 3 van de meest geziene tuinvogel. Echter is deze enorm afgenomen waardoor ze het dit jaar ook ” Het jaar van de merel” hebben genoemd. Met het inzetten van extra projecten rondom de merel hopen ze dat de merel populatie weer toeneemt.

Gelukkig hebben wij ook een “huis”merel. Hij komt altijd alleen of met mevrouwtje merel. Even rondneuzen tussen de zaden die ik neer heb gelegd of een lekkere worm uit de grond trekken. Onlangs heb ik de merel dit zien doen in onze tuin. Hij trekt de worm uit de grond maar de worm wurmt zich in allerlei bewegingen. Maar de merel is slim en hapt hem eerst in stukken alvorens hij hem opeet.

Elke dag kijk ik wel wat er in onze tuin rondspookt aan vogels. We hebben altijd 1 mannetjes vink en 2 vrouwtjes vinken. Maar vandaag werden we verrast met nog een mannetjes vink en een vrouwtjes vink. We hadden in totaal 5 vinken tegelijk in de tuin. Hier werd ik erg enthousiast van. Het zijn ook erg mooie vogels.

Onderstaande lijst hebben wij vandaag waargenomen:
– 1x Houtduif
– 1x Huismus
– 4x Kauw
– 2x Koolmees
– 2x Merel
– 1x Pimpelmees
– 2x Turkse tortel
– 5x Vink
– 2x Ekster

Ik ben erg benieuwd naar volgend jaar. Ik hoop dat we dan nog meer vogels zullen waarnemen in onze tuin. Met name de merel 😉

De rotgans – Branta bernicla

05-02-2022

Vandaag zijn we richting de Oesterdam in Zeeland gegaan. Hier kun je verschillende soorten watervogels spotten waaronder de rotgans. Ik had deze vogels nog niet eerder gezien maar wat een leuke ervaring. Wat meteen opvalt is de zwarte kop met een witte vlek in de nek. Dit blijkt de kleinste onder de ganzen te zijn in Nederland. De rotganzen waren in een grote groep lekker op het water aan het badderen. Echter toen ik te dichtbij kwam besloten ze te gaan vertrekken. Dit was jammer maar zorgde wel voor mooie foto’s. Maaaar volgens mij waren ze erg gesteld op het plekje want binnen een paar minuten kwamen ze weer terugvliegen en zochten ze toch hun plekje op het water. Of wellicht hadden ze door dat ik geen kwaad in de zin had :). De witte vlek in de nek ervaarde ik op het eerste gezicht als een witte streep. Echter als je beter kijkt zie je dat het toch om een witte vlek gaat die aan beide kanten zichtbaar is.

De rotgans komt in twee vormen voor. De verschillen tussen de twee kan je vinden bij de buik en de vleugels. De ene heeft een donkere buik en op het bovenste gedeelte van de vleugels ÊÊn gelijke kleur. De ander heeft een witte buik en op de bovenkant van de vleugels bleke dwarsstrepen. In Nederland komt voornamelijk de rotgans met de donkere buik voor. De reden dat ze een rotgans worden genoemd is vanwege het geluid dat zij maken. Dit komt neer op rot-rot-rot. De rotgans broed in mei en juni. Het voedsel dat zij eten komt voornamelijk vanuit het water zoals zeegras en wieren. Soms eten ze ook op het land zoals granen en gras.

Ze kunnen makkelijk verward worden met de brandgans en de Canadese gans. Een duidelijk verschil met de brandgans is de kop. Deze is voor een gedeelte wit. De Canadese gans is een stuk groter en heeft ook een witte vlek in het gezicht.

Plantencursus Floron

Van april 2021 tot juli 2021 heb ik de basis plantencursus gevolgd bij Floron. Hierbij zijn er verschillende plantenfamilies voorbij gekomen. De planten die voor mij het meest bij zijn gebleven zijn de paarse en witte dovenetel. Deze heb ik met elkaar vergeleken. De verschillen kan je hieronder zien in een pictogram. Wat me opvalt is dat de paarse dovenetel het hele jaar rond te zien is maar het meeste groeit in april-mei. En de witte dovenetel komt wat later op maar dan ook met volle overtuiging in de zomermaanden. In de winter zie je de witte dovenetel niet. De dovenetel lijkt sterk op de brandnetel. Hierom maak ik soms nog wel eens het grapje om de plant aan iemand te geven met het effect dat ze schrikken omdat ze denken een brandnetel in de hand te hebben.

De paarse dovenetel – Lamium purpureum behorend tot de lipbloemenfamilie
De witte dovenetel – Lamium Album behorend tot de lipbloemenfamilie